AI-geletterdheid voor het mkb onder de EU AI Act

AI-geletterdheid betekent dat medewerkers weten wat een AI-tool doet, welke informatie er wel en niet in mag en wanneer een uitkomst extra controle vraagt. Artikel 4 van de EU AI Act vraagt organisaties daar naar beste vermogen voor te zorgen. Dat geldt ook voor een mkb-bedrijf met dertig mensen. Een certificaat of examen schrijft de wet niet voor.

In de praktijk gaat het om gewoon werk. Een mail die iemand door Copilot laat opstellen, een samenvatting van een vergadering, een Excel-overzicht dat als basis voor een advies dient. Wie daar bewust mee omgaat, heeft aan een paar duidelijke afspraken meer dan aan een theoretisch verhaal.

Wat vraagt de EU AI Act?

Artikel 4 van de EU AI Act vraagt aanbieders en gebruiksverantwoordelijken van AI-systemen om naar beste vermogen te zorgen voor voldoende AI-geletterdheid bij betrokken medewerkers en andere personen.

Supervised geeft geen juridisch advies. De praktische vertaling voor mkb-bedrijven is: zorg dat medewerkers begrijpen welke AI-tools ze gebruiken, welke informatie ze mogen invoeren, hoe ze output controleren en welke afspraken binnen het bedrijf gelden.

Wat betekent “passend”?

Passend betekent dat de training aansluit op rol, risico en gebruik.

Een HR-medewerker werkt met andere informatie dan een salesmedewerker. Directie gebruikt AI anders dan administratie. Iemand die alleen teksten herschrijft, heeft andere kennis nodig dan iemand die klantgegevens, contracten of personeelsinformatie verwerkt.

Daarom is een standaardpresentatie over AI meestal te dun. De training moet gaan over situaties die medewerkers herkennen.

Wat medewerkers minimaal moeten leren

Een bruikbare AI-geletterdheidstraining behandelt in ieder geval de volgende onderwerpen.

Wat AI wel en niet doet. AI kan helpen met taal, structuur, samenvatting en ideeën, maar produceert niet automatisch waarheid.

Hoe je goede opdrachten geeft. Context, doel, doelgroep en randvoorwaarden maken het verschil tussen bruikbare en oppervlakkige output.

Hoe je output controleert. Feiten, cijfers, bronnen, juridische claims en klantbeloftes vragen menselijke beoordeling.

Welke data je wel en niet gebruikt. Persoonsgegevens, klantinformatie en vertrouwelijke documenten vragen extra zorgvuldigheid.

Welke afspraken intern gelden. Denk aan toegestane tools, broncontrole, privacy, escalatie en situaties waarin AI niet gebruikt wordt.

Wat moet er in een AI-beleid staan?

Een AI-beleid voor een mkb-bedrijf hoeft geen document van dertig pagina’s te zijn. In de trajecten die Supervised doet, komen deze vijf afspraken terug:

• welke AI-tools zijn toegestaan en welke niet;
• welke informatie je er wel en niet in zet, met aparte aandacht voor klantgegevens, personeelsdossiers en contracten;
• wie een uitkomst controleert voordat die naar buiten gaat;
• wat er gebeurt als iemand twijfelt, iets fout doet of een grens tegenkomt;
• wie nieuwe medewerkers bijpraat en waar de afspraken te vinden zijn.

Zet dat op één pagina die iedereen terugvindt. Een lang beleid dat niemand leest, verandert weinig aan wat medewerkers op een dinsdagmiddag doen. Wil je dit met het team doornemen en de afspraken samen vastleggen, dan doet Supervised dat in de AI-geletterdheidstraining.

Waarom dit ook adoptie helpt

AI-geletterdheid gaat ook over vertrouwen in het werk. Het maakt medewerkers zekerder.

Zonder basiskennis zie je vaak twee reacties. Sommige medewerkers gebruiken AI te vrij en nemen te veel risico. Anderen vermijden AI omdat ze bang zijn iets verkeerd te doen.

Heldere training voorkomt beide. Mensen durven AI te gebruiken, maar weten ook wanneer ze moeten stoppen, controleren of overleggen.

Praktisch organiseren

Begin met een korte inventarisatie:

• Welke AI-tools worden gebruikt?
• Door welke teams?
• Voor welke taken?
• Met welke soorten informatie?
• Welke afspraken bestaan al?

Maak daarna korte werkafspraken. Een duidelijke pagina met do’s en don’ts is vaak bruikbaarder dan een lang beleid dat niemand leest.

Geef vervolgens training op herkenbare voorbeelden: e-mails, vergaderingen, klantvragen, documenten, HR-teksten, Excel-overzichten en interne communicatie.

Hulp nodig?

Supervised biedt een AI-geletterdheidstraining voor mkb-teams. AI-geletterdheid wordt ook meegenomen in de Copilot Readiness-scan en in Copilot-adoptietrajecten.

Lees ook: De EU AI Act geldt ook voor jouw bedrijf.

Bron: EUR-Lex, Verordening (EU) 2024/1689, artikel 4 over AI-geletterdheid.